Yesemek Açık Hava Müzesi ve Heykel Atölyesi

Yesemek Açık Hava Müzesi ve Heykel Atölyesi, Gaziantep'in İslahiye ilçesine bağlı Yesemek köyünün yaklaşık 1,5 kilometre güneyinde, Karatepe (Aslanlıtepe) yamaçlarında yer alan ve Yakın Doğu'nun bilinen en büyük Hitit dönemi taş ocağı ile açık hava heykel atölyesi olan olağanüstü bir arkeolojik alandır.

Tarihçe

Yaklaşık 100.000 metrekarelik bazalt yamaca yayılan işlik, MÖ 14. yüzyılda Hitit İmparatoru I. Şuppiluliuma döneminde açılmış, MÖ 9-8. yüzyıllarda ise Geç Hitit Sam'al (Zincirli) Krallığı zamanında yeniden ve en yoğun biçimde işletilmiştir.

Alan bilim dünyasına ilk kez 1889'da Zincirli kazılarını yürüten Alman bilim insanı Felix von Luschan tarafından tanıtılmış, asıl bilimsel kazılar ise 1957-1961 yılları arasında Prof. Dr. Bahadır Alkım tarafından gerçekleştirilerek alan açık hava müzesine dönüştürülmüştür.

Heykel Atölyesi ve Eserler

Alanın en büyüleyici yönü, yamacın üzerine dağılmış üç yüzden fazla heykel ve ortostatın büyük bölümünün yarım kalmış, henüz tamamlanmamış olmasıdır; ziyaretçi burada kaba yontulmuş bloktan bitmiş esere uzanan üretim sürecinin her aşamasını canlı bir açık hava atölyesi gibi izleyebilir.

• Kadın başlı aslan gövdeli sfenksler
• Tek ve çift aslan figürleri
• Dağ tanrısı kabartmaları
• Savaş arabaları
• Kapı bekçisi heykelleri

Bu eserler Hitit kentlerinin, saraylarının ve tapınaklarının kapılarını korumak üzere üretilmiştir. Mimari ve teknik açıdan Yesemek, taş işçiliğinin evrimini gösteren dünyadaki ender laboratuvarlardan biridir ve bu benzersizliği nedeniyle 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınmıştır.

Kültürel Önem

Kültürel önemi Gaziantep şehir turizminin gastronomi ekseninin çok ötesine geçer; Yesemek, GAP kültür rotalarının Hitit ve Geç Hitit katmanını temsil eden anahtar duraktır. Acentaların programlarına almasının nedeni, alanın hem eşsizliği hem de yakınındaki Zincirli Höyük (Sam'al) ve Tilmen Höyük ile birlikte bütünlüklü bir arkeoloji günü kurgulanabilmesidir.

Ziyaret ve Ulaşım

Ortalama ziyaret süresi 60-90 dakikadır; yamaçtaki karşılama merkezi, patika ve heykellerin bulunduğu yürüyüş halkası rahat bir tempoda gezilir. Rehberli turlarda Yesemek genellikle şehir çekirdeğinden (113 km, yaklaşık 1,5-2 saat) ayrı bir tam gün veya iki günlük GAP programının ikinci gününde yer alır ve çoğunlukla İslahiye-Zincirli-Tilmen üçlemesiyle birleştirilir.

Fotoğraf açısından en güçlü kareler, yamaca sıralanmış aslan ve sfenks dizileri, dağ tanrısı kabartmaları ve alanın Amanos silsilesine bakan panoramik manzarasıdır; sabah ışığı bazalt yüzeylerin dokusunu en iyi ortaya çıkarır.

Ulaşım özel araç veya tur otobüsüyle sağlanır; İslahiye üzerinden köy yoluyla alana asfalt bağlantı vardır ve tur otobüsleri karşılama merkezi otoparkına kadar çıkabilir, otopark ücretsiz ve düzenlenmiştir. Alan doğal bir yamaç üzerinde olduğundan patikalar engebeli ve eğimlidir; tekerlekli sandalye erişimi karşılama alanı ve alt teras dışında sınırlıdır, ileri yaş ve hareket kısıtlı ziyaretçiler için rehber eşliği önerilir. En uygun ziyaret dönemi ilkbahar (nisan-mayıs) ve sonbahardır (eylül-ekim); yaz ayları yamaçta gölgesizlik ve sıcaklık nedeniyle zorlayıcıdır, yoğun sezon ise bahar okul gezileri ve bayram tatilleridir.