Nuh Peygamber Türbesi

Nuh Peygamber Türbesi, Cizre'nin Dağkapı Mahallesi'nde, aynı adı taşıyan Nuh Nebi Camii'nin bodrum katında yer alan ve dünyanın en eski kabul edilen ziyaretgâhlarından biri olarak anılan kutsal bir mekândır.

Efsane ve İnanç

İslam geleneğine göre Nuh'un Gemisi Tufan'dan sonra Cizre'nin kuzeydoğusundaki Cudi Dağı'na oturmuş, Hz. Nuh da inişten sonra Cizre'ye yerleşmiştir; türbenin bu inançla doğrudan bağı, kenti bir inanç turizmi merkezine dönüştürür. Türbe, mahallenin en yüksek noktasına, Dicle Nehri taştığında dahi suyun ulaşamayacağı bir konuma inşa edilmiştir. Cizreli İbnü'l-Esîr, Firûzâbâdî, Evliya Çelebi, Ebubekir el-Helevî ve Berossos gibi tarihçi ve seyyahlar, bu kabrin Hz. Nuh'a ait olduğunu yazmıştır.

Mimari ve Türbe

Yapının bugünkü hali, eski türbenin tamamen yıkılmasının ardından 1996'da aynı yerde kare planlı ve kubbeli modern bir yapı olarak yeniden inşa edilmiştir; dolayısıyla ziyaretçilerin gördüğü mimari yenidir ancak makam ve inanç geleneği çok eskidir. Sanduka, uzun bir mezar biçiminde düzenlenmiş olup çevresinde ziyaretçilerin dua ettiği bir mekân bulunur.

Ziyaret ve İnanç Turizmi

Türbe hemen bitişiğindeki Cizre Ulu Camii ve Abdaliye Medresesi ile birlikte sur içi inanç güzergâhının çekirdeğini oluşturur; birçok yerli ziyaretçi Cizre'ye özellikle bu makamı ve Cudi Dağı'nı görmek için gelir. Ziyaret sırasında türbe adabına uygun sessizlik ve kıyafet (başörtüsü, uygun giyim) beklenir; fotoğraf çekimi genellikle serbesttir ancak ibadet edenlere saygı gösterilmelidir. En yoğun ziyaret dönemleri Ramazan ayı, dini bayramlar ve yaz aylarıdır.

Tur Programında Yeri

Cizre'yi bir DMC programına eklerken Nuh Peygamber Türbesi, hem güçlü dini anlatısı hem de Cudi Dağı ile kurduğu bütünlük sayesinde inanç turizmi odaklı turların çıpa noktasıdır ve neredeyse tüm rehberli programlarda Ulu Camii ile art arda ziyaret edilir. Rehberler, ziyaretçilere Cizre'nin 'Şehr-i Nuh' (Nuh'un Şehri) olarak anıldığını, kentin gemi biçimli surları, Nuh Türbesi ve Cudi Dağı'ndan oluşan bütüncül bir Tufan anlatısı sunduğunu aktarabilir; bu üçlü, tek bir tema etrafında güçlü ve tutarlı bir hikâye örgüsü kurar. Türbe, bodrum katında yer aldığından ve dar merdivenlerle inildiğinden, kalabalık gruplar küçük gruplara bölünerek ziyaret etmelidir; tekerlekli sandalye erişimi bu nedenle kısıtlıdır. Ziyaretin en huzurlu olduğu saatler, namaz vakitleri ve Cuma yoğunluğu dışındaki sabah saatleridir. Yerli ziyaretçiler için bu makam çoğu zaman turun duygusal doruk noktasıdır; dolayısıyla programda ona yeterli zaman ayrılması ve saygılı bir ziyaret temposu korunması önerilir.