Kozan Kalesi (Sis)

Kozan Kalesi, ilçe merkezine hakim yaklaşık 400 metre yükseklikteki sarp bir kaya sırtının üzerine kurulmuş, Çukurova'nın en görkemli ortaçağ savunma yapısıdır.

Tarihçe

Tarihi Sis adıyla anılan bu yerleşim, Asur, Roma ve Bizans katmanları üzerine Kilikya Ermeni Krallığı döneminde bugünkü heybetli görünümüne kavuşmuştur. Kale 1113 yılında Kilikya Ermeni hükümdarı I. Toros tarafından ele geçirilmiş; başkentin 1180-1190 yılları arasında Anavarza'dan buraya taşınmasıyla Sis, krallığın başkenti olmuştur.

1375'teki Memlûk kuşatmasıyla saray tahrip olmuş ve kalenin siyasi önemi sona ermiştir; ancak surların büyük bölümü bugüne dek sağlam kalmıştır.

Mimari ve Eserler

Bu dönemde inşa edilen surlar, uçtan uca uzatıldığında yaklaşık 3 kilometreyi bulan devasa bir savunma hattı oluşturur ve kaleyi Levant'ın en büyük tahkimatlı sitlerinden biri kılar. Kalenin en çarpıcı mimari özelliği, tek bir dış sur içinde birleşen iki ayrı bölümü ve rampalar boyunca dizilmiş 44 burcudur.

İçeride, 13. yüzyıldan kaldığı düşünülen iki Ermeni şapelinin kalıntıları, kayaya oyulmuş gizli geçitler, sarnıçlar ve depo mekanları görülür; bu su sarnıçları kuşatma dönemlerinde kalenin ayakta kalmasını sağlamıştır.

Ziyaret ve Ulaşım

Turistik açıdan Kozan Kalesi, Çukurova'nın panoramik manzarasını sunan konumu ve iyi korunmuş silüetiyle acentaların doğu Adana hattında sıkça programladığı bir duraktır; çünkü Anavarza ve Misis gibi antik kentlerle aynı gün içinde birleştirilebilir, otobüsle erişimi kolaydır ve giriş ücretsizdir. Ortalama ziyaret süresi 60-90 dakikadır. Rehberli turlarda genellikle sabah Misis, öğleden sonra Anavarza ile birlikte ele alınır; kale, günün son durağı olarak gün batımı ışığında fotoğraflanır. Çevrede Arıkan Konağı, tarihi Kozan evleri, 1489 tarihli Hoşkadem (Ulu) Camii ve 36 km uzaklıktaki Anavarza yer alır.

En iyi fotoğraf noktaları, burçların üstünden ilçeye ve Çukurova ovasına bakan seyir terasları ile surların dış hattıdır. Ulaşım Adana'dan yaklaşık 80 km olup kale eteğine kadar 1,5 km asfalt yol çıkar; eteğinde tur otobüslerinin park edebildiği bir alan ve panoramik manzaralı bir kafe bulunur. Engelli erişimi, dik ve taşlı zemin ile merdivenler nedeniyle sınırlıdır; hareket kısıtlı ziyaretçiler alt teras ve kafeden manzarayı deneyimleyebilir. En uygun ziyaret dönemi ilkbahar (nisan-mayıs) ve sonbahardır (ekim-kasım); yaz ayları Çukurova sıcağı nedeniyle sabah erken saatler dışında zorlayıcıdır. Yoğun sezon bahar hafta sonları ve yerli bayram tatilleridir. Tavsiye edilen rota: eteğe park, asfalt yoldan yürüyüş, dış surlar ve burçlar turu, sarnıç ve şapel kalıntıları, ardından seyir terasında panoramik mola.