Zeytinlik ve Setbaşı Tarihi Evleri

Zeytinlik Mahallesi, Giresun kentinin ilk kurulduğu çekirdek yerleşme olarak kabul edilir; yarımada biçimindeki kale burnunun doğu ve güneydoğu yamacında, Giresun Kalesi'nin tam eteğinde uzanır.

Tarihçe ve Mimari

Dar, taş döşeli ve dik sokakların örgüsü içinde sıralanan ahşap-taş konaklar, 19. yüzyılda bölgede yoğun biçimde yaşayan Rum toplulukları ile Türk hane kültürünün mimari birikiminin harmanlanmasıyla biçimlenmiştir. Alt katları moloz taş, üst katları ahşap karkas ve bağdadi tekniğiyle inşa edilen evler; cumbaları, ahşap balkonları, geniş saçakları ve bahçe duvarlarıyla klasik Karadeniz kent evinin en derli toplu örneklerinden birini oluşturur. Yapıların bir bölümünde iki asır önce Avrupa'dan getirtilen malzemelerin kullanılması, semtin dönemin ticari refahını da yansıttığını gösterir.

Koruma ve Turistik Değer

Mahalle, kentsel tarihi dokusunu büyük ölçüde koruyabilmiş ender yerleşmelerden biridir ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kentsel sit alanı olarak tescillenmiştir; Giresun İl Özel İdaresi eliyle yürütülen kapsamlı restorasyonlarla evlerin önemli bir bölümü (yaklaşık kırk sekiz yapı) aslına uygun biçimde onarılarak butik kafe, konak-pansiyon ve kültür mekânı olarak yeniden kullanıma kazandırılmıştır. Turistik değeri, bu özgün atmosferden ve konumundan doğar: ziyaretçi, kalenin yeşilliği ile Karadeniz'in mavisinin buluştuğu noktada, deniz manzaralı teraslarda kahve içerek yürüyüş yapabilir. Acentaların merkez turunda mahalleyi tercih etmesinin nedeni, Giresun Kalesi ve Topal Osman türbesi, Gogora Kilisesi'ndeki Giresun Müzesi ve sahil bandı ile yürüme mesafesinde tek bir güzergâhta birleşebilmesidir.

Ziyaret, Erişim ve Öneriler

Ortalama gezi süresi altmış ile doksan dakika arasında değişir; fotoğraf için en güçlü noktalar, kaleye çıkan merdivenli sokaklardan evlerin üzerinden denize bakan açı, dar sokak perspektifleri ve kafe bahçeleridir. Ulaşım kolaydır: mahalle şehir merkezine yürüme mesafesinde olup Ordu-Giresun Havalimanı yaklaşık kırk kilometre doğudadır; D010 sahil yolu şehre bağlanır. Otopark için merkez katlı ve açık otoparklar kullanılır; sokaklar dar ve dik olduğundan tur otobüsleri kale-merkez otoparklarına bırakılır, mahalleye yürüyerek girilir; dik ve taş döşeli zemin nedeniyle engelli erişimi sınırlıdır. En uygun ziyaret dönemi ilkbahar sonundan sonbahar başına kadar olan ılıman aylardır; temmuz-ağustos, fındık mevsimi ve yaz tatiliyle birlikte en yoğun sezonu oluşturur. Önerilen rota, mahalleyi kale ve müze ile birleştiren yarım günlük yürüyüşlü bir merkez turudur.