Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Panorama Müzesi

Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Panorama Müzesi, şehrin siluetine hâkim tepede yükselen tarihi Gaziantep Kalesi'nin içinde, kalenin restore edilmiş zindan ve galeri mekânlarına yerleştirilmiş bir savaş ve hafıza müzesidir. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından 2009 yılında ziyarete açılan müze, Milli Mücadele'nin en simgesel destanlarından biri olan Antep Savunması'nı anlatır.

Tarihçe ve Kahramanlık

Müze, 1920-1921 yıllarında halkın Fransız işgal kuvvetlerine karşı yürüttüğü yaklaşık on bir aylık direnişi, yani Antep Savunması'nı anlatır. Bu kanlı kuşatma binlerce şehit pahasına sürdürülmüş, kentin gösterdiği kahramanlık nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi 1921'de Antep'e 'Gazi' unvanını vererek şehrin adını Gaziantep'e çevirmiştir. Müze, işte bu kolektif hafızayı yaşatmak üzere kurulmuştur.

Kalenin Tarihi

Kalenin kendisi çok daha eskidir: tepe önce Hitit döneminde bir gözetleme noktası olarak kullanılmış, Roma İmparatorluğu 2.-3. yüzyıllarda burayı asıl kaleye dönüştürmüş, Bizans İmparatoru I. Justinianus 527-565 yılları arasında surları genişletip onarmıştır. Yuvarlak planlı kalenin çevresi yaklaşık 1.200 metre olup taş surlar üzerinde on iki burç yükselir.

Müzede Neler Var

Müze mekânı içinde ziyaretçiyi 360 derecelik panoramik resimler, ses efektleriyle desteklenen dioramalar, çok sayıda balmumu ve rölyef figür, yağlıboya tablolar ve döneme ait silah, belge ve kişisel eşyalar karşılar; sahneler Şahin Bey, Şehit Kamil gibi savunma kahramanlarını ve sivil halkın direnişini canlandırır.

Ziyaret ve Ulaşım

Turizm açısından müze, Gaziantep'in gastronomi kimliğinin yanında güçlü bir tarih ve kimlik katmanı sunduğu için acentaların şehir turlarında sıkça tercih ettiği bir duraktır; kale surlarından tüm kente açılan manzara ve giriş yolundaki heykel dizisi ziyareti görsel olarak da tamamlar. Ortalama ziyaret süresi kale gezisiyle birlikte 45-60 dakikadır. Rehberli programlarda müze genellikle Bakırcılar Çarşısı, Zeugma Mozaik Müzesi ve tarihî han-bedesten hattıyla aynı yarım gün içinde birleştirilir.

Güncel Durum

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde kalenin doğu, güney ve güneydoğu burçları hasar görüp kısmen yıkılmış, Kültür ve Turizm Bakanlığı kapsamlı bir restorasyon başlatmıştır; surlar ve burçlar yerel taşla yeniden örülmüş, çalışmalar 2024 sonunda büyük ölçüde tamamlanarak kale ve müzenin 2025'te yeniden ziyarete açılması planlanmıştır. Ziyaret öncesi güncel açık/kapalı durumunun teyit edilmesi tavsiye edilir. Not: Bu müze, 2020'de Ayntâb Redif Deposu'nda açılan daha büyük ölçekli Panorama 25 Aralık Müzesi ile karıştırılmamalıdır; ikisi birbirini tamamlayan komşu duraklardır.